ME 
EN Fakultet za crnogorski jezik i književnost organizovao je 26. maja 2025. godine gostujuće predavanje Srđana Pejovića, pomoćnika direktora Državnog arhiva Crne Gore, kojim je obilježeno 130 godina od osnivanja Državne arhive Knjaževine Crne Gore.
29.05.2025.
Predavanje je bilo posvećeno ustanovljavanju i razvoju Državne arhive Crne Gore, počevši od 1895. godine kada je, po nalogu knjaza Nikole I, izrađeno Uputstvo za uređenje Arhive. U prezentaciji gospodina Pejovića detaljno su predstavljeni rani organizacioni modeli arhivske službe, način preuzimanja i sređivanja građe, kao i pravila korišćenja dokumenata.
Pejović je posebno istakao značaj pravilnika iz avgusta 1895. godine kojim se precizira način sprovođenja arhivske reforme, broj potrebnih službenika i obaveze očuvanja tajnosti podataka a takođe je govorio o smještaju arhivske građe – od prvobitnog prostora u Cetinjskom manastiru, preko dvorca kralja Nikole, do Vladinog doma, te o požaru u Biljardi 1906. godine u kojem je stradao dio fondova.
„Uređenje Arhive bilo je čin državne svijesti i odgovornosti prema istorijskom pamćenju Crne Gore“ istakao je Pejović, podśećajući na vrijednosti koje su vodile njeno osnivanje i razvoj.
Pejović je ukazao na važnost državnog karaktera arhivske građe, što je potvrđeno još 1868. godine finansijskom reformom i zvaničnim proglašenjem arhive državnom svojinom.
Predavanje je pružilo vrijedan uvid u institucionalnu i kulturnu istoriju Crne Gore, podśećajući na temeljnu ulogu arhiva u očuvanju nacionalnog identiteta i pamćenja.
